Thực tiễn tại xã Đồng Văn cho thấy, khi chính quyền lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu và lấy chất lượng phục vụ làm thước đo hiệu quả hoạt động thì chủ trương lớn của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền cơ sở.

Hội nghị tiếp xúc đối thoại trực tiếp giữa Bí thư Đảng uỷ - Chủ tịch Hội đồng nhân dân và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Đồng Văn với bà con Nhân dân thôn Đợ Súng

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Đồng Văn được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 xã trước đây của huyện Đồng Văn và Mèo Vạc, có diện tích trên 12.200 ha, gồm 69 thôn với gần 27.000 nhân khẩu thuộc 19 dân tộc, trong đó đồng bào Mông chiếm hơn 80%. Quy mô quản lý lớn hơn, địa bàn rộng hơn, với điều kiện dân cư sống phân tán, trong khi trình độ tiếp cận công nghệ thông tin của một bộ phận người dân còn hạn chế. Điều đó đồng nghĩa với việc khối lượng công việc của chính quyền xã tăng lên, yêu cầu phục vụ Nhân dân cũng cao hơn. Trong bối cảnh ấy, Đảng ủy, chính quyền xã Đồng Văn không lựa chọn cách vận hành theo tư duy cũ mà xác định rõ: Bộ máy có thể tinh gọn hơn nhưng chính quyền phải gần dân hơn; phạm vi quản lý có thể rộng hơn nhưng chất lượng phục vụ phải tốt hơn. Từ nhận thức đó, mô hình "Chính quyền thân thiện vì Nhân dân phục vụ" được xây dựng và triển khai như một giải pháp cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền phục vụ theo tinh thần đổi mới của Trung ương, của Tỉnh. Điểm nổi bật của mô hình không nằm ở những khẩu hiệu hành chính mà ở sự chuyển biến trong tư duy của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Chính quyền không còn đơn thuần thực hiện chức năng quản lý mà chuyển mạnh sang đồng hành, hỗ trợ và phục vụ Nhân dân. Mỗi thủ tục hành chính được nhìn nhận là nhu cầu chính đáng của người dân cần được giải quyết nhanh chóng, công khai, minh bạch và thuận lợi nhất.

Ngay sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Đồng Văn đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy theo nguyên tắc "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; đồng thời xây dựng tác phong công vụ với phương châm "5 xin", "4 luôn", góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ tận tụy, trách nhiệm, gần dân. Đây không chỉ là yêu cầu về kỷ luật hành chính mà còn là giải pháp dân vận hiệu quả, bởi người dân đánh giá chính quyền trước hết qua thái độ phục vụ và chất lượng giải quyết công việc. Nếu đổi mới tư duy là nền tảng thì đưa chính quyền đến gần người dân là điểm nhấn nổi bật của mô hình. Với 69 thôn nằm rải rác trên địa bàn rộng, nhiều nơi cách xa trung tâm xã, Đồng Văn xác định không thể để người dân tự vượt quãng đường dài chỉ để thực hiện các thủ tục hành chính. Thay vào đó, xã đã thành lập và duy trì hoạt động 69/69 Tổ công nghệ số cộng đồng, trực tiếp xuống từng thôn, từng hộ gia đình hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Phương châm "Đến từng thôn, vào từng nhà, hướng dẫn từng người, cầm tay chỉ việc" được triển khai đồng bộ. Các tổ công tác trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt và kích hoạt tài khoản VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính, sử dụng các nền tảng số và thanh toán không dùng tiền mặt. Đối với người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số hoặc người chưa thành thạo điện thoại thông minh, cán bộ kiên trì hướng dẫn nhiều lần, kết hợp tiếng phổ thông với tiếng Mông để người dân dễ tiếp cận, dễ thực hiện. Thực tiễn ấy cho thấy, chuyển đổi số ở cơ sở không bắt đầu từ thiết bị hiện đại mà bắt đầu từ trách nhiệm của đội ngũ cán bộ và niềm tin của người dân. Đây cũng chính là cách làm sáng tạo trong công tác dân vận, biến chuyển đổi số từ yêu cầu hành chính thành nhu cầu tự thân của người dân. Hiệu quả của mô hình được phản ánh bằng những kết quả cụ thể. Sau một năm triển khai, Trung tâm phục vụ hành chính công xã Đồng Văn đã tiếp nhận trên 11.000 hồ sơ thủ tục hành chính; hầu hết được giải quyết trước hạn, không có hồ sơ quá hạn; 100% hồ sơ được số hóa và cập nhật trên phần mềm Một cửa điện tử. Riêng 7 tháng đầu năm 2026, Trung tâm tiếp nhận 5.261 hồ sơ trực tuyến, trong đó 5.253 hồ sơ được giải quyết và trả kết quả trước hạn, 8 hồ sơ đang trong thời hạn giải quyết, không có hồ sơ quá hạn. 100% hồ sơ được số hóa. Chất lượng phục vụ trên Cổng Dịch vụ công trực tuyến đạt 95,58 điểm, xếp loại "Xuất sắc"; chỉ số công khai, minh bạch và chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp đều đạt tuyệt đối 18/18 điểm. Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả cải cách hành chính mà còn minh chứng cho sự chuyển biến trong công tác dân vận ở cơ sở. Khi người dân được phục vụ nhanh hơn, thuận tiện hơn, được hướng dẫn tận tình hơn thì niềm tin đối với chính quyền được củng cố; sự đồng thuận xã hội cũng được tăng cường. Đây chính là giá trị cốt lõi của mô hình "Chính quyền thân thiện vì Nhân dân phục vụ".

Thực tiễn ở Đồng Văn cũng khẳng định một vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Tinh gọn bộ máy chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ là phải đổi mới phương thức phục vụ Nhân dân. Chính quyền muốn gần dân thì cán bộ phải xuống cơ sở; chuyển đổi số muốn thành công thì phải giúp người dân sử dụng được; cải cách hành chính muốn bền vững thì phải lấy sự hài lòng của Nhân dân làm tiêu chí đánh giá cuối cùng. Từ những kết quả đạt được, mô hình của Đồng Văn không chỉ là kinh nghiệm của một địa phương vùng cao mà còn gợi mở cách làm thiết thực cho nhiều xã sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đó là phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, gắn công tác dân vận khéo với cải cách hành chính và chuyển đổi số; xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, tận tụy, trách nhiệm; kiên quyết khắc phục biểu hiện hành chính hóa, xa dân, ngại tiếp xúc với dân.

Xã Đồng Văn ra mắt và đưa vào vận hành nền tảng “Công dân số Đồng Văn” trên ứng dụng Zalo Mini App

Xây dựng chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương lớn của Đảng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước ở cơ sở. Thực tiễn tại xã Đồng Văn cho thấy, khi mỗi cải cách đều hướng tới lợi ích của người dân, khi mỗi cán bộ thực sự coi phục vụ Nhân dân là trách nhiệm và danh dự của mình thì bộ máy mới sau sắp xếp không chỉ vận hành thông suốt mà còn thực sự trở thành chính quyền của dân, do dân và vì Nhân dân phục vụ. Đó cũng chính là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng trong sạch, vững mạnh và hoạt động hiệu quả.

Đỗ Hiền - Đoàn thể và các Hội, BTGDVTU