Trước hết, việc thực hiện Kết luận số 62-KL/TW đã góp phần nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền về vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị. Từ chỗ chủ yếu thực hiện chức năng tuyên truyền, vận động, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng khẳng định vai trò là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, là lực lượng nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Lễ phát động phong trào chung tay xử lý rác thải và chống rác thải nhựa xã Minh Sơn

Nhận thức đúng đã tạo cơ sở cho hành động đúng. Các cấp ủy trong tỉnh đã ban hành gần 30.000 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương; thường xuyên quan tâm củng cố tổ chức bộ máy, tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương. Điểm nổi bật trong quá trình triển khai Kết luận số 62-KL/TW là việc đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động hướng mạnh về cơ sở, lấy đoàn viên, hội viên và Nhân dân làm trung tâm. Các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước được triển khai ngày càng thiết thực, gắn với những vấn đề cụ thể của đời sống xã hội và yêu cầu phát triển của địa phương. Từ thực tiễn triển khai Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, phong trào “Tuyên Quang chung tay xử lý rác thải và chống rác thải nhựa”, phong trào thi đua “Dân vận khéo”, “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi”, “Cựu chiến binh gương mẫu”, “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, có thể thấy rõ phương thức vận động quần chúng đã chuyển từ tuyên truyền đơn thuần sang tổ chức các hoạt động cụ thể để Nhân dân trực tiếp tham gia và hưởng lợi. Với 100.000 đoàn viên, hội viên và Nhân dân đã tham gia xây dựng nông thôn mới; hiến hàng 100.000 m2 đất; đóng góp hàng trăm tỷ đồng và 100.000 ngày công lao động để xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn. Trên 2.500 mô hình, tổ tự quản bảo vệ môi trường được hình thành; hơn 71.000 bể, hố xử lý rác thải được xây dựng; hàng nghìn mô hình xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu được triển khai hiệu quả ở cơ sở. Thực tiễn đó cho thấy khi các phong trào thi đua xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân, gắn với lợi ích thiết thực của cộng đồng thì sẽ tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ và huy động được nguồn lực to lớn trong xã hội.

Đồng chí Trần Mạnh Lợi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng uỷ xã Nấm Dẩn

Một kết quả quan trọng khác là vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên và Nhân dân ngày càng được phát huy. Thông qua Quỹ “Vì người nghèo”, các chương trình an sinh xã hội và các phong trào thi đua yêu nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã hỗ trợ trên 18.400 lượt hộ nghèo, cận nghèo và hộ khó khăn; huy động trên 1.310 tỷ đồng cùng hơn 135.000 ngày công lao động để hỗ trợ xây dựng, sửa chữa hơn 23.000 căn nhà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, các tổ chức chính trị - xã hội đã tích cực hỗ trợ đoàn viên, hội viên phát triển kinh tế, đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống Nhân dân. Đặc biệt, hoạt động giám sát và phản biện xã hội từng bước đi vào nền nếp, thực chất hơn. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã tham gia tích cực góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp,chính đáng của người dân. Qua đó góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị. Hiệu quả công tác dân vận là việc tuyên truyền, vận động Nhân dân đồng thuận thực hiện các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh. Hàng nghìn hộ dân đã tự nguyện bàn giao mặt bằng, di dời nhà cửa, công trình và mồ mả để phục vụ triển khai các dự án giao thông, đô thị và du lịch quan trọng. Đây không chỉ là kết quả của công tác tuyên truyền mà còn là kết quả của quá trình xây dựng niềm tin, phát huy dân chủ và tạo sự đồng thuận xã hội.

Từ thực tiễn 17 năm thực hiện Kết luận số 62-KL/TW, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm chủ yếu.

Một là, phải đặt công tác xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, thường xuyên của cấp ủy đảng; xác định công tác mặt trận, đoàn thể chính trị - xã hội là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, không phải là nhiệm vụ riêng của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Hai là, mọi hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phải xuất phát từ lợi ích chính đáng của Nhân dân, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo hiệu quả hoạt động; hướng mạnh về cơ sở, bám sát địa bàn dân cư và các nhóm đối tượng.

Ba là, đổi mới nội dung phải đi đôi với đổi mới phương thức hoạt động; phát huy tính chủ động, sáng tạo của cơ sở; lựa chọn đúng việc, đúng đối tượng và đúng thời điểm để tổ chức các hoạt động, phong trào, cuộc vận động.

Bốn là, phát huy dân chủ, nắm chắc tình hình Nhân dân, dư luận xã hội, tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến Nhân dân; nâng cao chất lượng giám sát và phản biện xã hội nhằm kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Năm là, xây dựng đội ngũ cán bộ mặt trận, đoàn thể chính trị - xã hội có bản lĩnh chính trị vững vàng, tâm huyết, trách nhiệm, gần dân, hiểu dân và có kỹ năng vận động quần chúng; đồng thời tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện các chủ trương về tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, những kết quả và những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn trong thực hiện Kết luận số 62-KL/TW ở Tuyên Quang có ý nghĩa thiết thực. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển Tuyên Quang và đất nước trong thời kỳ mới.

Đỗ Hiền  - Phòng Đoàn thể và các Hội