Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Toàn quyền Australia Sam Mostyn thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam, ngày 10-9-2025_Ảnh: TTXVN

Những điểm sáng trong hợp tác song phương

Việc Việt Nam và Australia nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện không chỉ đánh dấu bước phát triển cao nhất trong hơn 50 năm thiết lập quan hệ song phương, mà còn phản ánh mức độ tin cậy chính trị ngày càng sâu sắc giữa hai nước. Sau hơn hai năm thực hiện Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Australia giai đoạn 2024 - 2027, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước đã nhanh chóng được cụ thể hóa bằng hàng loạt cơ chế hợp tác, sáng kiến và dự án trên cả sáu trụ cột[2], tạo chuyển biến rõ nét cả về chiều rộng lẫn chiều sâu của quan hệ song phương.

Một là, sự tin cậy chính trị được củng cố, tạo nền tảng cho hợp tác toàn diện.

Các cuộc tiếp xúc, trao đổi cấp cao trên tất cả các kênh Đảng, Chính phủ, Quốc hội Việt Nam với các chính đảng, Chính phủ và Quốc hội Australia diễn ra với tần suất cao. Trong năm 2025, Australia đã cử nhiều đoàn lãnh đạo cấp cao sang Việt Nam, nổi bật là chuyến thăm của Toàn quyền Australia Sam Mostyn (tháng 9-2025), Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Australia Penny Wong (tháng 8-2025), Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia Matt Thistlethwaite (tháng 10-2025) và Bộ trưởng Bộ Giáo dục Australia Jason Clare (tháng 12-2025). Việt Nam cử nhiều đoàn lãnh đạo cấp cao, lãnh đạo các bộ, ngành thực hiện các chuyến thăm và làm việc tại Australia, qua đó góp phần tăng cường sự hiểu biết, củng cố lòng tin chính trị, tạo nền tảng thuận lợi để tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác cụ thể trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Hiện nay, hai bên duy trì trên 20 cơ chế hợp tác song phương. Theo đó, hai bên đã tổ chức nhiều hội nghị, như Đối thoại An ninh cấp Bộ trưởng lần thứ nhất (tháng 10-2024), Hội nghị Bộ trưởng đối tác kinh tế lần thứ 4 (tháng 10-2024), Hội nghị thường niên Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ 7 (tháng 8-2025), Đối thoại cấp Bộ trưởng về thương mại lần thứ 2 (tháng 11-2025), Đối thoại Chính sách Quốc phòng Việt Nam - Australia lần thứ 8 (tháng 8-2025), Đối thoại Chiến lược Ngoại giao và Quốc phòng (2+2) lần thứ 10 (tháng 8-2025), Đối thoại Quan chức cấp cao Việt Nam - Australia lần thứ 2 (tháng 6-2026)… Quan hệ trên kênh đảng từng bước được mở rộng phù hợp với đặc điểm hệ thống chính trị của mỗi nước. Đảng Cộng sản Việt Nam duy trì quan hệ tiếp xúc với nhiều chính đảng lớn của Australia. Tháng 9-2025, chuyến thăm của Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam do đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương dẫn đầu là chuyến thăm đầu tiên của cấp Ủy viên Bộ Chính trị tới Australia sau khi Australia tổ chức bầu cử (tháng 5-2025) và thành lập Chính phủ mới. Quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Australia được duy trì tích cực thông qua các hoạt động trao đổi đoàn chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm về lập pháp, giám sát, hoàn thiện thể chế. Tháng 8-2025, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội đã có chuyến thăm Australia. Hợp tác giữa các địa phương ngày càng mở rộng, nhất là trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, thương mại, đầu tư và phát triển bền vững. Tính đến nay đã có 15 cặp địa phương kết nghĩa của hai nước, nổi bật là giữa Thành phố Hồ Chí Minh và tiểu bang Queensland, tỉnh Khánh Hòa và vùng lãnh thổ Bắc Australia…

Hai là, hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục phát triển theo hướng thực chất.

Tháng 3-2026, lần đầu tiên, tàu của Hải quân nhân dân Việt Nam đã tham gia Lễ duyệt binh tàu Hải quân quốc tế nhân kỷ niệm 125 năm Ngày thành lập Hải quân Hoàng gia Australia và Diễn tập hải quân đa phương Kakadu tại vịnh Sydney (Australia). Bên cạnh đó,  chuyến thăm cảng Đà Nẵng của tàu Hải quân Hoàng gia Australia HMAS Toowoomba (tháng 3-2026) tiếp tục truyền thống giao lưu hải quân được duy trì ổn định từ nhiều năm qua, góp phần tăng cường năng lực phối hợp, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác giữa lực lượng hải quân hai nước. Hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, như việc ký kết Biên bản ghi nhớ “Hợp tác về các vấn đề mạng và công nghệ trọng yếu” giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (tháng 8-2025), tạo nền tảng mở rộng hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng, nâng cao năng lực và đấu tranh phòng, chống tội phạm trên không gian mạng. Trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Australia tiếp tục là một trong những đối tác hỗ trợ hiệu quả cho Việt Nam với việc đào tạo tiếng Anh, huấn luyện trước triển khai, hỗ trợ vận chuyển Bệnh viện dã chiến. Bộ Quốc phòng hai nước đã ký kết Kế hoạch 3 năm (2025 - 2027) nhằm triển khai Thỏa thuận đối tác gìn giữ hòa bình giữa Chính phủ hai nước vào năm 2024.

Ba là, hợp tác kinh tế trở thành động lực mới trong quan hệ song phương.

Việt Nam và Australia đều là thành viên của các hiệp định thương mại tự do lớn, như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA). Năm 2025, tỷ trọng kim ngạch thương mại song phong đạt 14 tỷ USD, trong đó xuất khẩu từ Việt Nam sang Australia đạt 6,8 tỷ USD và nhập khẩu đạt xấp xỉ 7,2 tỷ USD. Hiện nay, Australia là đối tác thương mại lớn thứ bảy của Việt Nam và Việt Nam là đối tác lớn thứ 10 của Australia. Tính đến tháng 5-2026, Australia đứng thứ 22/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Australia là một trong những đối tác song phương cung cấp nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam. Trong năm tài chính 2026 - 2027, Australia cam kết viện trợ phát triển gần 100 triệu AUD cho Việt Nam, trong đó tập trung vào lĩnh vực hợp tác về khoa học - công nghệ, phát triển kỹ năng và nguồn nhân lực, ứng phó với biến đổi khí hậu[3]. Chiến lược Kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040 của Australia xác định Việt Nam là một trong những đối tác ưu tiên hàng đầu trong khu vực, với trọng tâm thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, như năng lượng tái tạo, khoáng sản chiến lược, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, hạ tầng và đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực phù hợp các ưu tiên tái cấu trúc động lực tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan khu vực triển lãm, trưng bày thành tựu hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư và giáo dục giữa Việt Nam - Australia_Ảnh: TTXVN

Bốn là, phát triển tri thức và kết nối con người tạo nền tảng xã hội và nguồn lực lâu dài cho sự phát triển của quan hệ song phương.

Hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực giáo dục đã có những chuyển dịch về chất, từ trọng tâm là giáo dục và đào tạo sang phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường kết nối tri thức và thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm quản trị, hoạch định chính sách. Hai nước tiếp tục phát huy hiệu quả các chương trình hợp tác truyền thống, như Australia Awards, Aus4Skills, đồng thời đưa Trung tâm Việt Nam - Australia (VAC) trở thành một cơ chế hợp tác mới về đào tạo lãnh đạo, trao đổi chính sách và nâng cao năng lực quản trị. Khoảng 30.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Australia và cộng đồng khoảng 350.000 người gốc Việt tại Australia tiếp tục đóng vai trò là cầu nối quan trọng, thúc đẩy giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, khoa học, đầu tư và kinh doanh giữa hai nước. Quan hệ hợp tác bền vững giữa hai nước đang mở ra nhiều cơ hội tăng cường giao lưu nghệ thuật, âm nhạc và thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau về bản sắc văn hóa, đặc biệt giữa các địa phương của hai bên. Tiêu biểu như các chương trình giới thiệu văn hóa Huế tại Sydney, Darwin và Canberra; hợp tác giữa thành phố Huế với bang Tasmania về bảo tồn di sản, giáo dục và phát triển bền vững; thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng tăng cường hợp tác với các bang và vùng lãnh thổ của Australia trong các lĩnh vực giáo dục, đổi mới sáng tạo, phát triển đô thị và giao lưu nhân dân.

Năm là, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng đang từng bước tạo động lực tăng trưởng mới cho quan hệ Việt Nam - Australia.

Hợp tác về khí hậu, môi trường và năng lượng đang dần chuyển từ ứng phó với các thách thức sang cùng tạo dựng các động lực tăng trưởng mới dựa trên năng lượng sạch, công nghệ xanh và chuỗi cung ứng bền vững. Hai bên đang thúc đẩy triển khai cơ chế Đối thoại cấp Bộ trưởng về năng lượng và khoáng sản, được kỳ vọng sẽ tạo khuôn khổ hợp tác hiệu quả, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực mà hai nước có thế mạnh, như than, khoáng sản, khí thiên nhiên hóa lỏng…; phối hợp trong khuôn khổ Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), chương trình Partnerships for Infrastructure (P4I) - sáng kiến hàng đầu của Chính phủ Australia hợp tác với khu vực Đông Nam Á, tập trung vào năng lượng, giao thông và viễn thông nhằm chia sẻ kinh nghiệm đầu tư cho hạ tầng năng lượng sạch.

Thông qua chương trình hợp tác chiến lược Đối tác Mekong - Australia (MAP) và các chương trình hợp tác song phương khác, Việt Nam và Australia đã triển khai nhiều hoạt động về quản lý tài nguyên nước, dự báo hạn hán và xâm nhập mặn, phát triển nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng chống chịu của đồng bằng sông Cửu Long. Đồng thời, thúc đẩy nghiên cứu và xây dựng các sáng kiến mới về tài chính khí hậu, thị trường carbon,...

Sáu là, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực mới của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện.

Chương trình Aus4Innovation[4] tiếp tục được triển khai hiệu quả, hỗ trợ nhiều dự án hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý hai nước trong các lĩnh vực mới, như trí tuệ nhân tạo (AI), nông nghiệp thông minh, sản xuất tiên tiến và chuyển đổi số. Hai bên tiếp tục thúc đẩy Bản ghi nhớ về kinh tế số giai đoạn 2 của Trung tâm Công nghệ chiến lược Việt Nam - Australia, cũng như các hoạt động kết nối nghiên cứu, giáo dục và công nghệ giữa hai nước.

Bảy là, Việt Nam - Australia phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề khu vực và quốc tế.

Trong các cơ chế do Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) dẫn dắt, hai nước duy trì tham vấn thường xuyên trong khuôn khổ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), phối hợp thúc đẩy việc thực thi Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, triển khai Kế hoạch hành động ASEAN - Australia giai đoạn 2025 - 2029, thúc đẩy các sáng kiến về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kết nối kinh tế và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng tại khu vực. Tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), hai nước ủng hộ thực hiện Tầm nhìn Putrajaya 2040[5], thúc đẩy thương mại tự do, kinh tế số và chuỗi cung ứng bền vững; đồng thời tiếp tục phối hợp thực thi các cam kết trong CPTPP và RCEP nhằm tăng cường liên kết kinh tế khu vực. Hợp tác được mở rộng sang các vấn đề quản trị toàn cầu. Australia tích cực hỗ trợ Việt Nam tăng cường hợp tác với Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) trong các lĩnh vực quản trị công, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; phối hợp tại Liên hợp quốc về gìn giữ hòa bình, phát triển bền vững và bình đẳng giới, ủng hộ tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, UNCLOS 1982 và giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Uỷ ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long công bố và xuất khẩu chính ngạch lô bưởi da xanh đầu tiên của Việt Nam sang thị trường Australia (ngày 13-4-2026)_Ảnh: TTXVN

Triển vọng quan hệ Việt Nam - Australia trong thời gian tới

Bước vào giai đoạn phát triển mới, quan hệ Việt Nam - Australia đang đứng trước nhiều cơ hội thuận lợi để tiếp tục phát triển tích cực và thực chất hơn. Việt Nam đang chuyển mình thành quốc gia tiên phong về công nghệ, với mục tiêu đến năm 2025, nền kinh tế số chiếm 20% GDP và đến năm 2030 đạt 30%, phấn đấu lọt vào top 40 quốc gia dẫn đầu thế giới về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII). Australia hiện là nền kinh tế lớn thứ 14 thế giới theo GDP danh nghĩa, lớn thứ tư khu vực châu Á - Thái Bình Dương, là thành viên của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G-20), có mạng lưới 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 30 nền kinh tế và là một trong những nền kinh tế phát triển có mức độ hội nhập quốc tế cao. Australia có lợi thế trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược, công nghệ khai khoáng, trong khi Việt Nam có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, có vị trí thuận lợi trong chuỗi cung ứng khu vực và nhu cầu lớn về chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Đây là những nền tảng quan trọng để hai nước mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, phù hợp với định hướng phát triển của mỗi bên. Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao trong phát triển các chuỗi giá trị mới trên những lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, lợi ích chiến lược của hai bên ngày càng có sự hội tụ rõ rệt, Việt Nam và Australia đều có lợi ích trong việc duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, bao trùm và dựa trên luật lệ, với ASEAN giữ vai trò trung tâm. Sự tương đồng về nhiều quan điểm đối với các vấn đề khu vực và quốc tế, cùng chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam và cách tiếp cận tăng cường gắn kết với Đông Nam Á của Australia, tạo nền tảng thuận lợi để hai nước tiếp tục tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương khu vực và quốc tế, trọng tâm là ASEAN, APEC, Liên hợp quốc, Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+), CPTPP và RCEP. Với hệ thống hơn 20 cơ chế hợp tác song phương đang được triển khai, sự lớn mạnh của cộng đồng người Việt Nam tại Australia và mạng lưới hợp tác giữa các địa phương, doanh nghiệp, trường đại học sẽ tiếp tục tạo động lực để hai nước mở rộng phối hợp không chỉ trong các vấn đề song phương, mà cả những vấn đề khu vực và toàn cầu.

Có thể khẳng định rằng, từ những nền tảng được vun đắp trong hơn nửa thế kỷ qua, cùng với quyết tâm chính trị của lãnh đạo và nhân dân hai nước, quan hệ Việt Nam - Australia đang hội tụ đầy đủ các điều kiện để bước vào một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, nội hàm hợp tác ngày càng sâu sắc và hiệu quả ngày càng thực chất hơn.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia diễn ra từ ngày 9 đến ngày 12-8-2026 không chỉ tạo thêm xung lực chính trị cho việc triển khai khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện, mà còn mở ra những đột phá trong các lĩnh vực hợp tác mới, góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Australia đi vào chiều sâu chiến lược, hiệu quả, thực chất, chia sẻ tầm nhìn chung, gắn kết mạnh mẽ lợi ích chiến lược, đáp ứng lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới./.

Trần Thị Kim Vinh

Bộ Ngoại giao 

Nguồn: Tạp chí Cộng sản

---------------------

* Đây là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ năm 2026: “Đối ngoại đảng trong kỷ nguyên mới: các vấn đề đặt ra và định hướng triển khai trong thời gian tới”; mã nhiệm vụ: BNG/NV/2026-04

[1] Sau Trung Quốc, Liên bang Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản
[2] Sáu trụ cột gồm: 1- Chính trị, quốc phòng, an ninh và pháp luật; 2- Kinh tế; 3- Xây dựng kiến thức và kết nối con người; 4- Khí hậu, môi trường và năng lượng; 5- Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; 6- Hợp tác khu vực và quốc tế
[3] Nhật Khánh: “Việt Nam - Australia hướng tới kim ngạch thương mại 20 tỷ USD”, Báo Đại biểu nhân dân, ngày 29-6-2026, https://daibieunhandan.vn/viet-nam-australia-huong-toi-kim-ngach-thuong-mai-20-ty-usd-10421989.htm
[4] Aus4Innovation là chương trình hợp tác giai đoạn 10 năm (2018 - 2028) hỗ trợ phát triển trị giá 33,5 triệu AUD, do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) tài trợ, đồng tài trợ và quản lý bởi Cơ quan Khoa học Quốc gia Australia (CSIRO) phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhằm tăng cường hệ thống đổi mới sáng tạo của Việt Nam theo hướng bền vững và bao trùm; qua 5 vòng triển khai, chương trình đã tài trợ hơn 8 triệu AUD cho 18 dự án của Việt Nam trong nhiều lĩnh vực trọng điểm
[5] Tầm nhìn Putrajaya 2040 (APEC Putrajaya Vision 2040) là tầm nhìn phát triển dài hạn của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) được các Nhà Lãnh đạo APEC thông qua tại Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 27 được tổ chức ở thành phố Putrajaya (Malaysia) vào tháng 11-2020