Lễ truy điệu hài cốt liệt sỹ tại nghĩa trang Quốc gia Vị Xuyên

Nghĩa tình được cụ thể hóa bằng hành động

Có những cuộc chia ly đã kéo dài hơn nửa thế kỷ; có những gia đình vẫn đau đáu mong một ngày tìm được người thân đã ngã xuống nơi chiến trường. Với những liệt sĩ chưa được quy tập, chưa xác định danh tính, hành trình trở về vẫn còn dang dở. Bởi vậy, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người đã hiến dâng cuộc đời cho Tổ quốc.

Thực hiện kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Tuyên Quang xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc. Là địa bàn từng ghi dấu những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, Tuyên Quang có hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và cán bộ dân, chính, đảng anh dũng hy sinh. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi hài cốt được tìm thấy vì thế đều mang theo niềm mong mỏi của thân nhân và trách nhiệm của các thế hệ hôm nay.

Quyết tâm từ tỉnh đến cơ sở

Để chiến dịch đạt kết quả, tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và tiến độ thực hiện. Trên cơ sở Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 29/6/2026 của Tỉnh ủy, UBND tỉnh kiện toàn Ban Chỉ đạo; các cơ quan, đơn vị, địa phương ban hành kế hoạch, cụ thể hóa nhiệm vụ phù hợp với tình hình thực tế. Đến nay, toàn tỉnh đã ban hành 6 văn bản của Tỉnh ủy, 15 văn bản của UBND tỉnh, 46 văn bản của Ban Chỉ đạo tỉnh và 850 văn bản của các cơ quan, đơn vị, xã, phường, bảo đảm sự chỉ đạo xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở.

Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được tổ chức lại, tăng quân số từ 18 lên 67 đồng chí; 125 tổ thu thập, xác minh thông tin được thành lập tại cơ sở. Các chế độ, chính sách đối với lực lượng tham gia được triển khai theo quy định.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với 3.304 chuyên đề, tin, bài, phóng sự, video, hình ảnh và tài liệu; qua đó phát huy vai trò của cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ trong cung cấp thông tin. Từ sự lãnh đạo của cấp ủy, điều hành của chính quyền, vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang đến sự chung sức của Nhân dân, tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” đang được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực.

Mỗi hài cốt được tìm thấy là một bước gần hơn với ngày đoàn tụ

Tính đến ngày 20/10/2026, toàn tỉnh đã tìm kiếm, quy tập được 150 hài cốt liệt sĩ tại 52 mộ đơn và 11 mộ tập thể; riêng các mộ tập thể được xác định có 98 hài cốt liệt sĩ. Trong số đó, 144 hài cốt đã được tổ chức lễ truy điệu, an táng trang trọng, đúng nghi lễ; 5 hài cốt liệt sĩ đã được xác định danh tính và bàn giao về địa phương theo nguyện vọng của thân nhân.

Đằng sau kết quả ấy là 25.781 ngày công của lực lượng thường trực và dân quân; 501,95 ha được phát quang, 3.498 ha được tổ chức tìm kiếm và 39.184 m³ đất đá được đào bới. Lực lượng làm nhiệm vụ phải vượt qua nhiều khó khăn do địa hình núi đá hiểm trở, mưa kéo dài, nguy cơ lũ quét cùng bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Công tác rà phá bom mìn được triển khai nhằm bảo đảm an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ và người dân. Với 26 đơn vị, 170 đội thi công trên địa bàn 12 xã biên giới, đến ngày 15/10/2026, công tác rà phá đã hoàn thành 4.460 ha, đạt 100% kế hoạch và vượt tiến độ hai tháng.

Cùng với tìm kiếm trên thực địa, tỉnh chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ để xác định danh tính liệt sĩ. Toàn tỉnh đã rà soát 24 nghĩa trang liệt sĩ; giai đoạn 1 hoàn thành lấy mẫu tại 10/10 nghĩa trang, với 84/84 mộ được lấy mẫu, thu nhận 58 mẫu sinh phẩm. Đối với thân nhân liệt sĩ, đã thu nhận 3.763/3.812 mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, đạt 98,7%. Mỗi mẫu được thu nhận là một dữ liệu quý, góp phần kết nối thông tin còn thiếu, mở thêm cơ hội xác định danh tính liệt sĩ và giúp các gia đình có thêm hy vọng tìm lại người thân.

Đội quy tập hài cốt liệt sỹ thực hiện nhiệm vụ tại cao điểm trên mặt trận Vị Xuyên

Tại những địa bàn từng là chiến trường ác liệt, hành trình tìm kiếm vẫn tiếp tục từ những ký ức và thông tin được lưu giữ qua năm tháng. Ở điểm cao 685, lực lượng chức năng đã quy tập 5 mộ tập thể, xác định gồm 69 hài cốt liệt sĩ. Tại bình độ 300, lực lượng chức năng đang rà soát, xác minh thông tin về khoảng 167 hài cốt liệt sĩ ở sườn Đông và 21 vị trí tại sườn Tây để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

Lời kể của đồng đội, nhân chứng lịch sử cần được trân trọng, tiếp nhận và kiểm chứng bằng phương pháp khoa học. Phía sau mỗi địa điểm là dấu tích chiến tranh và niềm mong mỏi của những gia đình vẫn chờ ngày người thân được xác định danh tính, đưa về quê hương.

Tiếp nối hành trình tri ân đến ngày 27/7/2027

Trong giai đoạn tiếp theo, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027), giai đoạn 2 của chiến dịch đặt ra nhiều nhiệm vụ nặng nề. Tuyên Quang tiếp tục đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập tại vùng lõi Mặt trận Vị Xuyên; hoàn thành kết luận địa bàn và xây dựng cơ sở dữ liệu nghĩa trang, mộ liệt sĩ; bàn giao 100% mẫu hài cốt được quy tập cho đơn vị giám định.

Việc xác định danh tính được thực hiện trên cơ sở kết hợp hồ sơ, tài liệu lưu trữ, dữ liệu số và kết quả giám định ADN, bảo đảm chính xác, không nhầm lẫn. Tỉnh đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục cung cấp, chia sẻ thông tin, nhất là tại những khu vực có mộ tập thể như điểm cao 685, điểm cao 772 và bình độ 300.

“Chiến dịch 500 ngày đêm” ở Tuyên Quang không chỉ được đo đếm bằng số hài cốt tìm thấy, diện tích tìm kiếm hay ngày công của lực lượng làm nhiệm vụ. Giá trị sâu xa của chiến dịch nằm ở trách nhiệm với lịch sử, sự sẻ chia với các gia đình liệt sĩ và quyết tâm không để những người đã hy sinh vì Tổ quốc bị lãng quên.

Chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chung sức của Nhân dân và việc ứng dụng khoa học, công nghệ, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục được triển khai bền bỉ, đáp lại niềm mong mỏi của thân nhân bằng những kết quả cụ thể.

Khánh An