Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Yên Bình và xã Tân Nam theo Nghị quyết số 1684/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Tuyên Quang. Xã Quang Bình có tổng diện tích tự nhiên 13.014,06 ha, với 2.367 hộ và 10.757 nhân khẩu. Xã có vị trí kết nối thuận lợi với các địa phương trong và ngoài tỉnh thông qua các tuyến Quốc lộ 279, Tỉnh lộ 178 và Tỉnh lộ 183. Tuy nhiên, địa hình chủ yếu là đồi núi, bị chia cắt mạnh, dân cư phân bố không đồng đều nên việc đầu tư phát triển hạ tầng và tổ chức sản xuất còn gặp nhiều khó khăn. Trên địa bàn xã hiện có 16 dân tộc cùng sinh sống như Tày, Dao, Kinh, La Chí, Pà Thẻn, Mông…. Nhân dân các dân tộc trong xã luôn đoàn kết, cần cù lao động, tích cực thi đua lao động sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Sự đa dạng về bản sắc văn hóa đã tạo nên nét đặc trưng riêng của địa phương, đồng thời góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững quốc phòng - an ninh trên địa bàn.

Lãnh đạo xã Quang Bình thăm mô hình phát triển kinh tế của gia đình chị Hoàng Thị Hiến

Xác định nông, lâm nghiệp là lĩnh vực kinh tế chủ đạo, cấp ủy, chính quyền xã tập trung chỉ đạo Nhân dân đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Hiện nay, diện tích lúa toàn xã đạt 723,5 ha, diện tích ngô 257,1 ha; cùng với các loại cây màu khác góp phần đưa tổng sản lượng lương thực có hạt đạt trên 5.033 tấn mỗi năm, đáp ứng nhu cầu lương thực và phục vụ phát triển kinh tế của địa phương. Bên cạnh cây lương thực, xã Quang Bình còn phát triển nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế như chè, dâu tằm, cây ăn quả và thảo quả. Trong đó, diện tích chè đạt khoảng 607 ha, trở thành một trong những cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân vùng cao. Địa phương cũng đang từng bước mở rộng các mô hình sản xuất theo hướng hàng hóa, ứng dụng quy trình VietGAP, hữu cơ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Chăn nuôi tiếp tục phát triển theo hướng nâng cao chất lượng đàn vật nuôi và bảo đảm an toàn sinh học. Tổng đàn trâu, bò hiện đạt trên 3.100 con; đàn lợn gần 6.000 con; đàn dê trên 1.370 con và đàn gia cầm đạt trên 69 nghìn con. Công tác phòng, chống dịch bệnh cho vật nuôi được triển khai thường xuyên, góp phần ổn định sản xuất và giảm thiểu thiệt hại cho người dân. Lĩnh vực thủy sản cũng là một lợi thế nổi bật của địa phương. Xã có diện tích nuôi trồng thủy sản 257,6 ha, trong đó diện tích mặt hồ Thủy điện Sông Chừng chiếm hơn 175 ha. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi cá lồng theo hướng hàng hóa, gắn với phát triển du lịch trải nghiệm trên lòng hồ. Lâm nghiệp tiếp tục được xác định là ngành kinh tế có nhiều tiềm năng phát triển. Tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp của xã hiện đạt trên 10.828 ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 73,6%. Cùng với phát triển nông, lâm nghiệp, lĩnh vực công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ từng bước có chuyển biến tích cực. Trên địa bàn xã hiện có các nhà máy thủy điện: Sông Chừng, Mận Thắng 1 và Mận Thắng 2 đang hoạt động, góp phần bảo đảm nguồn điện phục vụ phát triển kinh tế, tạo việc làm cho lao động địa phương.

Lễ hội nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn, xã Quang Bình

Hoạt động thương mại, dịch vụ được duy trì ổn định với hệ thống chợ phiên Quang Bình và Tân Nam hoạt động định kỳ hằng tuần, đáp ứng nhu cầu trao đổi hàng hóa của Nhân dân. Các hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại được tăng cường, góp phần ổn định môi trường kinh doanh trên địa bàn. Quang Bình còn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa dân tộc. Danh lam thắng cảnh Hồ Thủy điện Sông Chừng với diện tích mặt nước rộng lớn, cảnh quan nguyên sơ cùng các bản làng của đồng bào Tày, Dao, Pà Thẻn, La Chí… là điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm, nghỉ dưỡng và du lịch cộng đồng. Bên cạnh đó, địa phương còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc như Lễ hội Nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn, Lễ hội Lồng Tồng của dân tộc Tày và các hoạt động văn hóa dân gian truyền thống khác. Cùng với phát triển kinh tế, lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục được quan tâm đầu tư. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên cơ bản đáp ứng yêu cầu dạy và học; cơ sở vật chất trường lớp từng bước được đầu tư, nâng cấp. Công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân được chú trọng; xã hiện có Trạm Y tế xã và 01 điểm trạm y tế với 10 viên chức y tế, gồm 2 bác sĩ, 4 y sĩ cùng đội ngũ điều dưỡng, hộ sinh; đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân trên địa bàn. Hệ thống giao thông, điện, viễn thông tiếp tục được quan tâm đầu tư. Nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã được nâng cấp tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương hàng hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Hạ tầng điện, nước sinh hoạt từng bước được mở rộng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.

Phát huy truyền thống đoàn kết, cần cù lao động và tinh thần đổi mới, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc xã Quang Bình đang tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương; tập trung phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân, xây dựng xã Quang Bình ngày càng phát triển, giàu đẹp và văn minh.

Lê Quỳnh - BTGDVTU