Nội dung cuốn sách được ghi lại qua lời kể của Thượng tá Đặng Việt Hưng về quá trình tham gia tổ chức Việt Minh từ năm 1941, sau đó được đoàn thể chọn cử ra nước ngoài đào tạo cán bộ quân đội cách mạng. Khi trở về nước, được cử lên khu Thiện Thuật - vùng núi đá tai mèo Hà Giang vận động phong trào cách mạng, ông tổ chức đội võ trang 14 người (1944). Ông chỉ huy đánh Nhật, đánh Quốc dân Đảng Tàu Tưởng, đánh bọn Việt Nam Quốc dân Đảng phản động tại vùng núi đá tai mèo Hà Giang. Khi trở về quân khu I (1946) ông làm Tiểu đoàn trưởng rồi Trung đoàn trưởng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), trực tiếp cầm quân tiễu phỉ qua nhiều nơi. Năm 1959 ông lại chỉ huy một tiểu đoàn (quân của Trung đoàn 246 mà ông làm Trung đoàn trưởng) lên dẹp vụ đặc vụ và phỉ gây phản loạn ở Đồng Văn. Cuối năm 1960 ông được chuyển ngành về công tác ở Khu ủy Khu tự trị Việt Bắc.

Bìa cuốn sách “Chinh chiến trên vùng núi đá tai mèo”

Đặc điểm nổi bật của cuốn sách là tác giả không chỉ tập trung kể về một số trận đánh ác liệt mà còn tái hiện sinh hoạt đầy gian khổ “Sườn núi chênh vênh ít người qua lại, đá tai mèo sắc nhọn đâm vào bàn chân chảy máu, rách cả giầy”, sự hy sinh xương máu của những người chiến sỹ cách mạng “Một lúc bếp lửa đã cháy, khói bay lên, nồi cơm to tướng vừa bắc chưa sôi thì nghe thấy một tiếng súng hiệu, tiếp theo súng ở tứ phía bắn tới tấp đan chéo vào nhà cho đến khi không còn người nào sống sót nữa mới thôi…”, tính sáng tạo của cán bộ cách mạng trong quá trình vận động, tuyên truyền giác ngộ để khơi dậy lòng yêu nước của đồng bào dân tộc thiểu số nơi địa đầu Tổ quốc trong giai đoạn đầu của cách mạng, khi trình độ văn hóa còn thấp và chính trị chưa cao.

Đọc "Chinh chiến trên vùng núi đá tai mèo", cảm giác đầu tiên xâm chiếm tâm trí người đọc không phải là sự hào nhoáng của những chiến công, mà là cái lạnh lẽo, sắc lẹm của đá và ý chí của người lính giữa lằn ranh sinh tử. Quyển sách như một thước phim tư liệu bằng chữ, kéo người đọc trở lại những năm tháng cam go nhất trên dải biên cương phía Bắc. Cuốn sách để lại trong lòng người đọc nỗi ám ảnh đầy tôn kính. Ám ảnh bởi những trận chiến sinh tử, bởi màu đỏ của máu hòa lẫn vào màu xám của đá. Nhưng sau tất cả, đó là sự tự hào và lòng biết ơn vô hạn. Những con người ấy, bằng xương bằng thịt, đã hóa thân thành tượng đài bất tử trên những cao điểm đầy sương mù.

Không gian phòng sách của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ

Khép lại cuốn sách mà âm hưởng của những trận đánh như vẫn còn như vang vọng đâu đây. Cuốn sách "Chinh chiến trên vùng núi đá tai mèo" không chỉ giúp ta hiểu thêm về một giai đoạn lịch sử hào hùng, mà còn là lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình thôi thúc chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với những người đã lấy máu mình tô điểm cho sắc đá vùng biên; để lại cho hậu thế nhiều bài học quý báu, đặc biệt là bài học về công tác dân vận vùng đồng bào dân tộc thiểu số thông qua quá trình vận động, tuyên truyền và chăm lo sức dân.

Cuốn sách được lưu tại Phòng đọc Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh Tuyên Quang.

Nguyễn Đức