Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, ngày 02/9/1945. Ảnh sưu tầm

Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước ta là nước thuộc địa nửa phong kiến, người dân Việt Nam chịu ách đô hộ của thực dân và phong kiến, đời sống hết sức khổ cực. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân ta đã đứng lên lật đổ ách thống trị của chế độ thực dân và phong kiến, giành lấy quyền tự quyết cơ bản của dân tộc, nhà nước và người dân Việt Nam. Dân tộc ta đã bước sang một thời đại mới, đó là: Độc lập, tự do, dân chủ, hòa bình và thống nhất đất nước gắn liền với chủ nghĩa xã hội do Đảng Cộng sản Việt Nam - một Đảng cách mạng và khoa học - một Đảng đạo đức và văn minh dẫn dắt, lãnh đạo. Tính tiền phong gương mẫu, tinh thần chiến đấu hy sinh không nề khó khăn gian khổ của những chiến sỹ cộng sản và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với Nhân dân trong quá trình giành độc lập, đấu tranh giải phóng dân tộc đã khiến cho các tầng lớp nhân dân lao động cảm phục, tin tưởng, gắn bó với Đảng và bảo vệ Đảng. Đây chính là giá trị văn hóa tinh thần có ý nghĩa quan trọng, hun đúc nghị lực và sức mạnh cho Đảng ta, Nhân dân ta đánh thắng thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược, bảo vệ biên giới lãnh thổ và vượt qua được những thách thức khó khăn ở những năm 80, 90 của thế kỷ 20 khi các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, Liên Xô tan vỡ.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã khẳng định một điều là trong thời đại chủ nghĩa dân tộc đang chi phối, một dân tộc nếu có mục tiêu dân chủ và độc lập, một lòng theo đuổi thì trước sau mục tiêu sẽ thành công. Từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thế giới bắt đầu biết đến Việt Nam, biết đến ý chí quyết tâm giành, giữ độc lập, tự do, hòa bình, thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam. Thông qua Tuyên ngôn độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trước quốc dân đồng bào ngày 02/9/1945, không chỉ khẳng định những chân lý bất hủ về chủ quyền của một quốc gia dân tộc, về quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc của con người; mà nó còn có ý nghĩa mở lối, khơi nguồn cho đất nước Việt Nam từng bước ra nhập vào hàng ngũ các quốc gia văn minh trên thế giới. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và tiếp đó là chiến thắng Điện Biên Phủ thì danh từ Việt Nam - Hồ Chí Minh - Điện Biên Phủ đã trở thành biểu tượng có sức cổ vũ, khích lệ mạnh mẽ đối với các dân tộc trong cuộc đấu tranh đánh đuổi chủ nghĩa đế quốc, thực dân để giành độc lập dân tộc.

Thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 với việc thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, đất nước Việt Nam đã bước sang trang sử mới: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; cách mạng Việt Nam gắn liền với phong trào giải phóng dân tộc và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa, trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới; công cuộc dựng nước và giữ nước truyền thống của các thế hệ cha ông được thực hiện bằng các giải pháp có tính chất đồng bộ, quy mô hiện đại và gắn với các quan hệ quốc tế. Sau khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội như công đoàn, thanh niên, phụ nữ, nông hội, thiếu niên nhi đồng, cựu chiến binh v,v…cũng lần lượt được thành lập và trở thành thành viên của Mặt trận đoàn kết dân tộc thống nhất lấy liên minh công - nông - trí thức làm nòng cốt.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã chứng minh tầm vóc vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam. Xét trong bối cảnh các phong trào đấu tranh phản đế, phản phong đều bị thất bại trước súng đạn của thực dân Pháp và đường lối cứu nước của các sỹ phu, thân hào yêu nước đang có sự khủng hoảng, bế tắc thì sự lựa chọn con đường cách mạng triệt để theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin của Đảng ta là hoàn toàn sáng suốt và phù hợp với xu thế dân chủ cũng như sự hình thành hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa đang có những ảnh hưởng, tác động chính trị mạnh mẽ trên thế giới thời bấy giờ.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 không chỉ loại bỏ, phủ nhận các yếu tố văn hóa nô dịch của chủ nghĩa thực dân và cổ hủ của chế độ phong kiến, mà còn làm cho các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc được bảo tồn, phát huy và phát triển. Tính từ thời các Vua Hùng dựng nước cho đến khi giành được độc lập, đánh thắng thực dân pháp, đến quốc Mỹ xâm lược và thực hiện công cuộc đổi mới của đất nước, hàng năm cả nước đã có đến hàng ngàn lễ hội vừa có nội dung duy trì đời sống văn hóa truyền thống; vừa để kỷ niệm và tưởng nhớ các sự kiện lịch sử, các danh nhân, vĩ nhân, các anh hùng liệt sĩ - những người có công tích hiển hách trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng của dân tộc. Có lẽ trên thế giới không ở đâu lại có nhiều lễ hội phong phú về mầu sắc và nội dung như ở đất nước ta - một đất nước nơi đầu sóng, ngọn gió - một đất nước “lấy chí nhân thay cường bạo; lấy đại nghĩa thắng hung tàn”, không có sức mạnh binh đao nào có thể khuất phục. Người dân nước ta bao năm nay tuy đời sống kinh tế, vật chất còn có những khó khăn; nhưng đời sống văn hóa, tinh thần, tâm linh thì rất coi trọng với quan niệm cho rằng: “không có gì quý hơn độc lập tự do”, “đói cho sạch, rách cho thơm”, “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”, v,v.. Chính với những quan niệm ấy mà dân tộc Việt Nam mặc dù bị phong kiến phương bắc đô hộ gần nghìn năm, bị chủ nghĩa thực dân, đế quốc nô dịch hàng trăm năm, nhưng bản sắc văn hóa dân tộc vẫn không hề thay đổi. Không chỉ có thế, những quan niệm ấy cũng lại rất đồng thuận với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam vì bản chất, mục đích của chủ nghĩa xã hội là giải phóng con người và làm thăng hoa các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc; làm cho văn hóa dân tộc hội nhập với văn minh thế giới.

81 năm đã trôi qua kể từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, sự nghiệp cách mạng Việt Nam đã tạo ra những biến đổi sâu sắc trong xã hội và và đạt được những thành tựu quan trọng trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy tinh thần bất diệt của Cách mạng Tháng Tám, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp, những bài học về lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và sự đoàn kết thống nhất tiếp tục là ngọn đuốc soi đường, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, thực hiện thành công mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu.

Đức Nguyễn