Kỳ 1: Kiểm tra, giám sát để biết và để phòng ngừa
Kiểm tra, giám sát là một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch, vững mạnh. Trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm, qua đó phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.
Không chờ “có chuyện” mới kiểm tra: Trong thực tiễn công tác xây dựng Đảng ở cơ sở, nhiều vấn đề nếu được phát hiện sớm chỉ cần một lời nhắc nhở, một cuộc trao đổi thẳng thắn hoặc một cuộc kiểm tra, giám sát đúng lúc là có thể tháo gỡ. Ngược lại, nếu để kéo dài, từ một hạn chế nhỏ có thể trở thành khuyết điểm lớn, từ khuyết điểm có thể dẫn đến vi phạm, gây hậu quả khó khắc phục. Bởi vậy, kiểm tra, giám sát không đơn thuần là “đi tìm sai phạm”. Sâu xa hơn, đây là phương thức lãnh đạo của Đảng nhằm phòng ngừa, cảnh báo, chấn chỉnh, bảo vệ tổ chức đảng, bảo vệ cán bộ và giữ vững kỷ luật, kỷ cương. Yêu cầu trong tình hình mới là chuyển mạnh từ bị động sang chủ động; từ “kiểm tra khi có vấn đề” sang “giám sát để phòng ngừa”; từ chú trọng số lượng sang coi trọng chất lượng và hiệu quả thực chất.
Bắt đầu từ những vấn đề cụ thể ở cơ sở: Ở cơ sở, những vấn đề cần kiểm tra, giám sát đôi khi không phải là những vụ việc lớn. Đó có thể là một thủ tục hành chính giải quyết còn chậm; một hồ sơ chưa được bàn giao đầy đủ sau sắp xếp đơn vị hành chính; việc quản lý, sử dụng tài sản công chưa được chặt chẽ; việc thực hiện một nghị quyết còn lúng túng; hay trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ chưa cao. Nếu chỉ nhìn kiểm tra, giám sát dưới góc độ xử lý vi phạm thì những vấn đề này có thể chưa đủ “lớn” để trở thành một cuộc kiểm tra. Nhưng dưới góc độ xây dựng Đảng, đó lại là những tín hiệu cần được quan tâm. Giám sát thường xuyên chính là cách để cấp ủy nắm tình hình cơ sở, lắng nghe phản ánh của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, theo dõi việc thực hiện nghị quyết, kiểm tra tiến độ nhiệm vụ, đồng thời xem xét trách nhiệm của người đứng đầu. Qua đó, những vấn đề phát sinh được nhận diện ngay từ đầu. Giám sát càng chủ động thì khả năng phòng ngừa càng cao. Không chờ đến khi “có chuyện” mới vào cuộc, mà phải chủ động phát hiện những dấu hiệu bất thường ngay khi còn manh nha.
Đoàn kiểm tra, giám sát số 285 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy tổ chức hội nghị thông báo kết quả giám sát đợt 1 năm 2026 đối với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Ngọc Long
Kiểm tra có trọng tâm, giám sát có trọng điểm: Chủ động không có nghĩa là kiểm tra dàn trải. Kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực và những vấn đề đang được cán bộ, đảng viên, Nhân dân quan tâm. Trong điều kiện hiện nay, những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp và việc quản lý nguồn lực nhà nước cần được đặc biệt quan tâm như đất đai, tài chính, ngân sách, đầu tư công, xây dựng cơ bản, quản lý tài sản công, công tác cán bộ, chính sách an sinh xã hội, các chương trình mục tiêu quốc gia và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đặc biệt, trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp cơ sở. Đây vừa là điều kiện để phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác kiểm tra, giám sát.
Từ kết quả công tác kiểm tra, giám sát của tỉnh Tuyên Quang và cấp ủy cơ sở: Theo Điều 30 Điều lệ Đảng, trong 6 tháng đầu năm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang triển khai được 23 cuộc kiểm tra, giám sát đối với 129 tổ chức đảng (đạt 100% kế hoạch); cấp ủy các đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy kiểm tra, giám sát được 117 cuộc đối với 333 tổ chức đảng và 85 đảng viên (đạt 51,3% so với kế hoạch năm), trong đó có 55 cấp ủy viên; cấp ủy cơ sở và chi bộ kiểm tra 1.503 cuộc đối với 68 tổ chức đảng và 1.498 đảng viên (đạt 27,5% so với kế hoạch năm), trong đó có 273 cấp ủy viên. Qua kiểm tra, kết luận có 435 tổ chức đảng và 1.495 đảng viên thực hiện tốt nội dung được kiểm tra; 95 tổ chức đảng và 88 đảng viên chưa thực hiện tốt, yêu cầu khắc phục những hạn chế, khuyết điểm và kiểm điểm rút kinh nghiệm. Nội dung kiểm tra, giám sát chủ yếu là: việc quán triệt, học tập chỉ thị, nghị quyết, kết luận của cấp trên; việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của đảng viên; việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; việc xây dựng chương trình hành động cá nhân; việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương, của tỉnh và cấp ủy cơ sở.
Tại Đảng ủy xã Ngọc Long, trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác kiểm tra, giám sát được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng của cấp ủy. Nội dung kiểm tra, giám sát được đưa vào chương trình công tác và các cuộc họp của Ban Thường vụ, Thường trực Đảng ủy. Các đồng chí trong Ban Thường vụ, cấp ủy viên phụ trách lĩnh vực, địa bàn được yêu cầu thường xuyên theo dõi, nắm tình hình và chịu trách nhiệm về những vấn đề thuộc lĩnh vực, địa bàn được phân công. Trong thời gian qua, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã tổ chức 1 cuộc kiểm tra đối với 1 tổ chức đảng và 3 đảng viên; thực hiện 3 cuộc giám sát đối với 33 tổ chức đảng và 5 đảng viên. Qua kiểm tra, giám sát, các đoàn đã phát hiện nhiều tồn tại, hạn chế của tổ chức đảng, đảng viên trong tham mưu, triển khai nhiệm vụ ở tổ chức đảng của mình. Ban Thường vụ Đảng ủy ban hành thông báo kết luận nêu rõ những ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và yêu cầu tổ chức đảng, đảng viên sau kiểm tra, giám sát cần xây dựng kế hoạch khắc phục những hạn chế, khuyết điểm được các đoàn kiểm tra, giám sát của tỉnh chỉ ra.
Những cuộc kiểm tra, giám sát của cấp tỉnh và cấp xã cho thấy một yêu cầu ngày càng rõ: Kiểm tra, giám sát phải đi trước một bước để nhận diện nguy cơ, phòng ngừa vi phạm và góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn trong thực hiện nhiệm vụ chính trị. Và khi đã chỉ ra được hạn chế, khuyết điểm, vấn đề quan trọng tiếp theo là gì? Đó là phải biến kết luận kiểm tra, giám sát thành hành động khắc phục cụ thể.
Ly Mí Páo
Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Ngọc Long
Đón đọc kỳ 2: Khắc phục hạn chế, khuyết điểm để hành động